Katowice
wysoki kontrast
Szlak moderny

Słowniczek

Opracowane na podstawie: Lewis M., Architektura, elementy stylu architektonicznego; Encyklopedia PWN; Portal Wiedzy Onet.pl, słownik wyrazów obcych PWN.
Zdjecie

To view this page ensure that Adobe Flash Player version 10.0.0 or greater is installed.

Podcienie (podsienie)

przestrzeń w dolnej części budynku, która powstaje w wyniku cofnięcia jego ściany zewnętrznej od wysokości terenu do wysokości nie przekraczającej dwóch kondygnacji. Najczęściej ograniczone filarami lub kolumnami. Podcienie stosuje się głównie w celu uzyskania większej przestrzeni dla pieszego ruchu ulicznego.

Portyk

w architekturze antycznej rodzaj ganku lub obejścia kolumnowego stanowiącego część wejściową budynku. Formy portyków określane są przez klasyczny porządek architektoniczny.

Rózgi liktorskie, fasces

symbol władzy urzędowej i karnej. W starożytnym Rzymie pęk rózg, związanych rzemieniem z toporem wetkniętym w środek, noszony był na lewym ramieniu przez liktorów. Po wprowadzeniu republiki został przejęty przez najwyższych urzędników rzymskich.

Ryzalit

wysunięta z lica część budowli, zazwyczaj o takiej samej wysokości i tworząca z budynkiem integralną całość. Rozróżnia się ryzalit środkowy (oznaczający oś główną) a także ryzality boczne i narożnikowe. Ryzalit służy do powiększenia powierzchni pomieszczeń i urozmaicenia bryły budynku. 

Schayer Karol

polski architekt urodzony we Lwowie. W 1919 roku rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki we Lwowie. Przerwał je by wziąć udział w akcji plebiscytowej. W 1922 roku, powrócił na studia - na wydział architektury. Jednocześnie pracował u znanego lwowskiego architekta Hipolita Śliwińskiego. Dyplom uzyskał jesienią 1926 roku.
Od grudnia 1927 r. pracował jako architekt w Wydziale Budowlanym Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach. Mieszkał na Śląsku przez jedenaście lat. Jego najwspanialszym dziełem, było Muzeum Śląskie w Katowicach, (zostało zburzone przez Niemców w 1941 roku).
W 1939 roku będąc członkiem cywilnej obrony Śląska kierował działaniami ochotników z organizacji niepodległościowych przy pracach zabezpieczających. Zmuszony do ucieczki za granicę, dotarł w grudniu 1940 roku do Palestyny. W 1946 roku zamieszkał w Bejrucie gdzie zaprojektował wiele budynków w stylu modernistycznym. W 1970 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych gdzie zmarł w 1971 roku. Pochowany jest na cmentarzu polskim w Bejrucie.

Taras

pozioma powierzchnia umieszczona na wysokości parteru (słowo wywodzi się od terra - ziemia) dostosowana do przebywania i wypoczynku ludzi. Spotykany też na wysokości piętra lub na dachu i wówczas ogrodzony balustradą. 

Tympanon

wewnętrzne pole trójkątnego przyczółka,  ograniczone od dołu belkowaniem, a z boków gzymsem. Może być gładkie lub wypełnione rzeźbą. Charakterystyczny element monumentalnej architektury starożytnej Grecji i Rzymu. Stosowany też w sztuce nowożytnej.

Westybul

przedsionek lub reprezentacyjny przedpokój w domach starożytnej Grecji i Rzymu. Dziś obecny w teatrach i innych gmachach użyteczności publicznej. Prowadzi do głównej klatki schodowej lub do holu.

Wykusz

forma architektoniczna wzorowana na budownictwie Bliskiego Wschodu (architektura islamu) stanowiąca wystający z lica elewacji fragment budynku poszerzający przylegające wnętrze, nadwieszony powyżej pierwszego piętra może obejmować jedną lub kilku kondygna

Styl strony

Aktualny styl: Standard